Tarih boyunca yazma bilenler, bilgiye ulaşmak için dünyayı dolaşarak çeşitli yerlerdeki kaydedilmiş bilgilere erişmeye çalışmışlardır.
Yukarıdaki cümlede fiilimsi kelime hangisidir?
Cevap: çalışmışlardır
Çalışmışlardır kelimesini inceleyelim.
çalış - mış - lar - dır
Fiil kök kip eki kişi eki ek
NOT: Cümlede altı çizili kelimelere baktığımızda, hepsinin iş, oluş veya durum bildirdiğini, yani fiil özelliği taşıdığını; ama kip ve kişi eklerini almadıklarını, yani çekimli fiil olmadıklarını görüyoruz. Bu kelimelerin her biri birer fiilimsidir.
FİİLİMSİ: Fiil kök ya da gövdelerine bazı özel ekler getirilerek oluşturulan, kip ve kişi eki almayan fakat iş, oluş veya durum ifade eden sözcüklere fiilimsi denir.
ÖRNEKLER
Beni aradığını yeni öğrendim.
Yukarıdaki cümlede aradığını kelimesi fiilimsi, öğrendim kelimesi ise çekimli eylemdir.
Bugün beni aramışsın.
Bir cümlede hem fiilimsi hem de çekimli eylem olmasına gerek yoktur. Mesela yukarıdaki cümlede fiilimsi yok.
Bu cümlede aramışsın kelimesi çekimli eylemdir.
İletişim kurmak, zor ve önemli bir iştir.
Bu cümlede ise iletişim kurmak kelime dizisi fiilimsidir. Çekimli eylem ise sıfat tamlaması olduğundan bölemediğimiz zor ve önemli bir iştir.
Kurmak kelimesini inceleyelim.
Kur - mak
Fiil kök FİYE (Fiilimsi eki)
Fiilimsi eki ( -mak / -mek ) iki çeşitte olur:
- Mastar Eki
- FİYE (açılımı: Fiilden isim yapım eki) (Fiilimsi eki, isim-fiil eki)
Zor da olsa, insanlarla iletişim kurmalıyız.
Bu cümlede çekimli eylem olsa ve kurmalıyız kelimeleridir. Bu cümlede fiilimsi yoktur.
Olsa ve kurmalıyız kelimelerini inceleyelim.
ol - sa
Fiil kök Kip eki
kur - malı - y - ız
Fiil kök Kip eki Kayn.Harfi Kişi eki
Demek ki,
Çekimli eylem için şunlar gerekiyor:
Çekimli Eylem
- Fiil kök / Gövde
- Kip Eki
- Kişi Eki
0 yorum:
Yorum Gönder